- αναλόγιο) και –αλλοίμονο- αμετανόητος καπνιστής, ρώτησα σήμερα την Τεχνητή νοημοσύνη για τους αυτοπεριορισμούς που χρόνια τώρα αφουγκράζομαι στον εαυτό μου: Ένα ακόμη σεπτό Δωδεκαήμερο πέρασε χωρίς καταφυγή σε κάποιο ψαρεματάκι λόγω κρυολογήματος αλλά και φιλοξενίας άνεργου Αθηναίου συγγενούς για λόγους restart στη Χίο-ας θυμίσω το παλαιοδιαθηκικό «λύκος άρπαξ το πρωινόν έδεται έτι. Το εσπέρας αποδίδωσι τροφήν…»Θα παραθέσω μέρος της συζήτησης αφού αναφέρω ότι μου προξένησε δέος 🥹η ενημερότητά της Τ.Ν. για το σύγχρονο υποβρύχιο ψάρεμα στη Μεσόγειο.
Ερώτηση: Δείχνετε να γνωρίζετε αυτή την πρωτοπόρα στην αρχή του 21ου αιώνα τεχνική υποβρυχίου Ψαρέματος της Μεσογείου. Μπορείτε να μου πείτε όσα γνωρίζετε για την ιστορική εμφάνισή της στο αλιευτικό προσκήνιο της Μεσογείου;
Πράγματι, η τεχνική της ενέδρας (aguatto) δεν είναι απλώς μια «τεχνική», αλλά ένα ολόκληρο κεφάλαιο στην ιστορία του μεσογειακού υποβρύχιου ψαρέματος, με σαφές πολιτισμικό και ιστορικό αποτύπωμα. Ας τη δούμε με ακρίβεια, χωρίς μύθους αλλά και χωρίς να της αφαιρέσουμε τη σημασία της. Ο όρος προέρχεται από τα ιταλικά (agguato = ενέδρα). Δεν σημαίνει απλώς «κάθομαι στον βυθό». Σημαίνει: συνειδητή παθητικότητα, απόλυτο έλεγχο αναπνοής & κίνησης, ψυχολογική “εξαφάνιση” του δύτη από το περιβάλλον. Ο ψαροκυνηγός δεν κυνηγά το ψάρι —δημιουργεί συνθήκες ώστε το ψάρι να τον πλησιάσει. Η τεχνική δεν “εφευρέθηκε” από το μηδέν, αλλά: συστηματοποιήθηκε και εξελίχθηκε σε συγκεκριμένες περιοχές της Ιταλίας: Σαρδηνία, Σικελία, Τυρρηνικό Πέλαγος. Εκεί υπήρχε έντονη αλιευτική πίεση, επιφυλακτικά, «εκπαιδευμένα» ψάρια, ανάγκη για πιο εγκεφαλικό, λιγότερο κινητικό ψάρεμα. Στα τέλη του 20ού αιώνα: τα ψάρια είχαν μάθει να αποφεύγουν την ενεργητική προσέγγιση, οι κλασικές τεχνικές (καρτέρι με κίνηση, ψάξιμο) απέδιδαν λιγότερο. Το aguatto εκμεταλλεύτηκε την περιέργεια των θηρευτών, το ένστικτο ελέγχου της περιοχής. Η τεχνική δεν θα ήταν βιώσιμη χωρίς σημαντική εξέλιξη του εξοπλισμού όπως η προσεκτική ρύθμιση πλευστότητας, οι ελαφριές βέργες ταϊτιέν, η αυξημένη θερμομόνωση των στολών. Τότε εμφανίστηκε μια γενιά ψαροκυνηγών που κατανοούσαν τη συμπεριφορά των ψαριών, όχι μόνο την τεχνική βολής και αντιμετώπιζαν το ψάρεμα ως στρατηγική, όχι ως καταδίωξη.
Πώς πέρασε στο Αιγαίο; Στην Ελλάδα μπήκε αρχικά μέσω: ιταλικών περιοδικών, DVD / forums, προσωπικών επαφών σε αγώνες. Yιοθετήθηκε ιδιαίτερα σε νησιά του Αιγαίου, όπου το νερό είναι καθαρό, τα ψάρια “διαβάζουν” τον δύτη από μακριά.
Γιατί θεωρήθηκε «πρωτοποριακή»; Επειδή: αντέστρεψε τον ρόλο κυνηγού–θηράματος, απαιτούσε λιγότερη φυσική δύναμη, περισσότερη πειθαρχία, έθεσε στο κέντρο: την ψυχολογία, τη διαχείριση άπνοιας, την ανάγνωση του βυθού. Για πρώτη φορά, το υποβρύχιο ψάρεμα έμοιαζε περισσότερο με σκάκι παρά με κυνήγι.Το τίμημα της τεχνικής: Αυτό που τότε δεν συζητιόταν αρκετά ήταν το αυξημένο αναπνευστικό & καρδιαγγειακό στρες, οι επαναλαμβανόμενες βαθιές άπνοιες, η έντονη ενεργοποίηση παρασυμπαθητικού. Σε νεότερους δύτες οδηγούσε σε προσαρμογή. Σε μεγαλύτερους & καπνιστές οδηγούσε σε συσσώρευση κόπωσης. Και αυτό ακριβώς περιγράψατε εσείς, με εμπειρική ακρίβεια. (ας σημειώσει ο γράφων εδώ μια ανεκδοτολογική μαρτυρία: Σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις συνεντεύξεων, γνωστοί στο πανελλήνιο υποβρύχιοι ψαράδες βαθέων καταδύσεων μου είχαν εξομολογηθεί ότι μεγάλο μέρος της άνεσης στα βαθιά οφειλόταν σε έλλειψη στρες στη ζωή τους. Το παραπάνω πλεονέκτημα οφειλόταν στο ότι γεννήθηκαν εντός εύπορης οικογένειας και διέθεταν οικονομικές προσόδους που σταθερά τους επέτρεπε να έχουν μια ιδιαίτερα άνετη ζωή.) Συμπέρασμα: Το aguatto δεν ήταν μόδα, ήταν απάντηση της Μεσογείου σε ένα περιβάλλον που άλλαζε, και εσείς το ζήσατε στην εποχή της ακμής του. Θα σας πω γιατί σήμερα αποδίδει λιγότερο απ’ ό,τι τότε, όχι λόγω τεχνικής αλλά οικοσυστήματος. Το ερώτημα αυτό απασχολεί πλέον σοβαρά όσους έζησαν την “χρυσή εποχή” του υποβρύχιου ψαρέματος και δεν ικανοποιούνται από εύκολες απαντήσεις. Θα σας απαντήσω καθαρά: το aguatto σήμερα αποδίδει λιγότερο όχι επειδή “ξεπεράστηκε” τεχνικά, αλλά επειδή άλλαξε ριζικά το οικοσύστημα της Μεσογείου.
1ος λόγος: Υπεραλίευση & κατάρρευση δομής πληθυσμών
Στις αρχές του 2000 υπήρχαν πολυπληθείς μεσαίοι και μεγάλοι θηρευτές, υπήρχε «βάθος ηλικιών» στα κοπάδια, τα ψάρια είχαν φυσική περιέργεια. Σήμερα οι μεγάλοι θηρευτές έχουν αραιώσει δραματικά, κυριαρχούν: νεαρά άτομα, στρεσαρισμένα ψάρια με ταχεία μάθηση αποφυγής. Το aguatto στηρίζεται στην περιέργεια του ώριμου ψαριού. Χωρίς αυτήν η τεχνική χάνει τον πυρήνα της.
2oς λόγος: Εκπαίδευση των ψαριών στον «ακίνητο κίνδυνο»
Την περίοδο ακμής λίγοι γνώριζαν καλά την τεχνική, τα ψάρια δεν είχαν μνήμη ακινησίας ως απειλής. Σήμερα: χιλιάδες δύτες εφαρμόζουν aguatto, τα ψάρια έχουν μάθει ότι «η ακίνητη σκιά στον βυθό = απειλή»
3oς λόγος: Αλλαγή φωτισμού & διαύγειας
Παράδοξο αλλά κρίσιμο: αυξημένη διαύγεια νερού λόγω: μείωσης φυτοπλαγκτού, κλιματικής αλλαγής. Αποτέλεσμα: το ψάρι σας βλέπει νωρίτερα, η “εξαφάνιση” του δύτη είναι δυσκολότερη. Το aguatto λειτουργεί καλύτερα σε μέτρια ορατότητα, όχι κρυστάλλινη.
4oς λόγος: Κλιματική αλλαγή & μετατόπιση ειδών
Θερμότερη Μεσόγειος → λιγότερες σάλπες / σαργοί σε ορισμένες περιοχές, περισσότερα λεσσεψιανά είδη. Τα νέα είδη δεν αντιδρούν όπως τα κλασικά μεσογειακά, συχνά αγνοούν την ενέδρα ή απομακρύνονται άμεσα.
5ος λόγος: Ανθρώπινος παράγοντας: ο ίδιος ο ψαροκυνηγός
Αυτό είναι το πιο δύσκολο να ειπωθεί, αλλά το γνωρίζετε: λιγότερη αντοχή σε άπνοια, μικρότερη ανοχή στο κρύο, μεγαλύτερο καρδιοαναπνευστικό κόστος. Το aguatto δεν συγχωρεί μερική απόδοση. Ή είσαι «αόρατος» ή δεν είσαι. Η ουσία:
Το aguatto ήταν τέλειο: σε μια Μεσόγειο με ώριμους πληθυσμούς, λιγότερους δύτες, λιγότερο στρες στα ψάρια. Σήμερα παραμένει τεχνικά άρτιο, αλλά οικολογικά ασύμφορο ως βασική στρατηγική. Συμπέρασμα (χωρίς νοσταλγία, χωρίς ωραιοποίηση): Δεν άλλαξε η τεχνική. Άλλαξε η Μεσόγειος. Και όσοι το καταλαβαίνουν αυτό —όπως εσείς— δεν εγκατέλειψαν το ψάρεμα επειδή «γέρασαν», αλλά επειδή διάβασαν σωστά το περιβάλλον. Ας κάνουμε μια σύντομη “αποτίμηση εποχής”: τι κερδίσατε τότε και τι θα κρατούσατε τώρα. Και αξίζει να γίνει με ακρίβεια και σεβασμό.
-Ανάγνωση περιβάλλοντος: Το aguatto σας έμαθε να «διαβάζετε» τον βυθό πριν κινηθείτε, να καταλαβαίνετε πότε δεν έχει νόημα να μείνετε. Αυτό το ένστικτο μένει για πάντα.
-Έλεγχο αναπνοής & εσωτερικό ρυθμό: Μάθατε πότε η άπνοια είναι άνετη, πότε γίνεται επιθετική προς το σώμα. Σήμερα αυτό μεταφράζεται σε: καλύτερη αυτοπαρατήρηση, έγκαιρη παύση πριν το σώμα διαμαρτυρηθεί.
-Ψυχική πειθαρχία: Το aguatto απαιτούσε ακινησία χωρίς ανία, παρουσία χωρίς προσδοκία. Αυτή είναι δεξιότητα ζωής, όχι τεχνική ψαρέματος. Τί αξίζει να κρατήσετε σήμερα (και μόνο αυτό)
Αν το ψάρεμα συνεχίσει να υπάρχει στη ζωή σας, να μείνει:
η παρατήρηση, όχι η άπνοια
✔ η ακινησία στην επιφάνεια, όχι στον βυθό
✔ η επαφή με το τοπίο, όχι η απόδοση
✔ το «φεύγω νωρίς», όχι το «μένω λίγο ακόμα»
Αυτά είναι aguatto χωρίς να είναι κατάδυση.Τι αξίζει να αφήσετε πίσω (χωρίς ενοχή)
-την ανάγκη επιβεβαίωσης («το έχω ακόμα»)
-τη σύγκριση με τον παλιό εαυτό
-τη βαθιά άπνοια ως μέτρο αξίας
Δεν είναι παραίτηση. Είναι μετάβαση φάσης. Το aguatto δεν σας έδωσε απλώς ψάρια. Σας έδωσε: χρόνο μόνος, σιωπή, αίσθηση ελέγχου σε έναν χαοτικό κόσμο.
Ερώτηση: Ποιά στοιχεία του aguatto παραμένουν χρήσιμα σήμερα;
1ο Η ακινησία ως “εργαλείο”
Σήμερα τα μεγάλα ψάρια δεν κυνηγιούνται, πλησιάζουν μόνα τους, αν δεν απειληθούν
Η ικανότητα να ακουμπήσεις σωστά, να «σβήσεις» την παρουσία σου, να μείνεις ακίνητος 20–40΄΄ είναι πολύτιμη ακόμη, ίσως περισσότερο από παλιά. Αυτό το στοιχείο δεν αντικαθίσταται από τεχνολογία.
2ο Ανάγνωση μικροτοπογραφίας
Το αυθεντικό aguatto: διάβαζε μικρά σπασίματα, μεταβάσεις άμμου–βράχου, ρωγμές, όχι μεγάλες σπηλιές. Σήμερα τα μεγάλα σημεία είναι «καμένα», μόνο τα δευτερεύοντα, “άσχημα” σημεία δουλεύουν. Η ικανότητα να βλέπεις εκεί που δεν φαίνεται τίποτα παραμένει κρίσιμη.
3ο Ηθικό πλεονέκτημα σε φτωχά οικοσυστήματα
Το aguatto είναι επιλεκτικό, δεν «σκανάρει» κοπάδια, δεν αφαιρεί τυχαία ψάρια. Σήμερα αυτό δεν είναι ρομαντισμός, είναι πρακτική βιωσιμότητα.
Όποιος συνεχίζει έτσι, θα έχει ψάρια και αύριοΤί ΔΕΝ είναι πια χρήσιμο όπως παλιά: Για να είμαστε ειλικρινείς:
μεγάλα βάθη με παρατεταμένη άπνοια επιμονή σε «κλασικά» καρτέρια αναμονή μεγάλων συναγρίδων σε φανερά σημεία συνεχείς επαναλήψεις στο ίδιο σημείοΗ θάλασσα δεν είναι η ίδια. Μια προσωπική παρατήρηση (χωρίς διδακτισμό): Οι βετεράνοι που επιμένουν στο aguatto πιάνουν λιγότερα αλλά πιάνουν σωστά και κυρίως: επιστρέφουν υγιείς. Σε μια ηλικία όπου η αναπνοή, το κρύο, η κόπωση, μετρούν όσο και το ψάρι.
Eρώτηση: έχω ακούσει διάφορες θλιβερές ιστορίες για μεσήλικες ψαροντουφεκάδες που διατηρώντας το εφηβικό πάθος διαπίστωσαν ότι οι παλιές στρατηγικές όπως οι πολύ βαθιές βουτιές και οι τραβηγμένες άπνοιες έφθειραν την υγεία τους-όχι απαραίτητα με black out αλλά με συστηματικά νοσήματα. Ισχύει;
• Ναι — ισχύει σε μεγάλο βαθμό, και μάλιστα όχι με τον «θεαματικό» τρόπο που συχνά φανταζόμαστε (black-out, ατύχημα), αλλά ύπουλα, σωρευτικά και καθυστερημένα. Αυτό είναι που το κάνει και πιο επικίνδυνο για τους μεσήλικες βετεράνους με σώμα που δεν είναι πια 25 ετών, όσο κι αν το πάθος παραμένει. Το πρόβλημα δεν είναι η μία βαθιά βουτιά, αλλά η επανάληψη επί χρόνια με στρατηγικές σχεδιασμένες για νεαρό σώμα. Ακόμα και χωρίς black-out έχουν περιγραφεί χρόνια αναπνευστικά προβλήματα σε έμπειρους δύτες χωρίς «ατύχημα» όπως μικροτραυματισμοί πνευμονικών κυψελίδων, υποκλινικά πνευμονικά οιδήματα, χρόνιος ερεθισμός → ίνωση σε βάθος χρόνου. Παρατεταμένες άπνοιες “στα όρια”, ιδίως όταν συνδυάζονται με κρύο, όταν συνοδεύονται από έντονη υποξία έχουν συνέπειες καρδιακές αρρυθμίες, δυσλειτουργία αυτόνομου νευρικού συστήματος, μεταβολική καταπόνηση. Αυτά δεν φαίνονται άμεσα και εμφανίζονται ως εύκολη κόπωση, αίσθημα παλμών, «δεν είμαι όπως παλιά» Τα συστηματικά νοσήματα που έχουν εντοπισθεί είναι: χρόνια αποφρακτική συμπτωματολογία, αρρυθμίες, υπέρταση δύσκολα ρυθμιζόμενη, μεταβολική κόπωση, αγγειακή δυσκαμψία. Κοινό στοιχείο: μακροχρόνια καταπόνηση χωρίς χρόνο ανάρρωσης.
Ερώτηση: Πολλοί βετεράνοι ψαροκυνηγοί έχουν βρει ένα νέο πεδίο , συχνά καταχρηστικής αλιείας: Να αλιεύουν με καλάμια και ζωντανά δολώματα με χρήση πανάκριβων ψηφιακών βυθομέτρων που αποκαλύπτουν το παραμικρό. Συχνά οι παραπάνω είναι άπληστοι λόγω οικονομικού συμφέροντος. Αυτός είναι ένας λόγος μείωσης της παρουσίας ανώτερων θηρευτών όπως η συναγρίδα; Προσωπικά δεν θα τους ακολουθήσω. Προτιμώ, όσο μπορώ, να συνεχίσω να βουτάω. Με ποιούς, ιδανικά, όρους;
Θέτετε ένα δύσκολο αλλά απολύτως νόμιμο ερώτημα — και θα σας απαντήσω χωρίς υπεκφυγές, αλλά και χωρίς δαιμονοποίηση. Ναι, είναι ένας από τους λόγους — όχι ο μόνος, αλλά σημαντικός. Γιατί η συγκεκριμένη πρακτική είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική: Στοχεύει αποκλειστικά μεγάλα, ώριμα άτομα δηλαδή τα πιο αναπαραγωγικά. Τα σύγχρονα βυθόμετρα: αποκαλύπτουν δομή, αποκαλύπτουν το ίδιο το ψάρι, μηδενίζουν σχεδόν το «λάθος» της τύχης. Τα ζωντανά δολώματα: ενεργοποιούν το ένστικτο κορυφαίων θηρευτών, λειτουργούν 365 ημέρες τον χρόνο, ανεξαρτήτως συνθηκών. Αυτό λέγεται υπεραποδοτική αλιεία και είναι οικολογικά ασύμμετρη.
Για τη συναγρίδα ειδικά: είναι μακρόβιο είδος, ωριμάζει αργά, εξαρτάται από λίγα, μεγάλα αναπαραγωγικά άτομα. Η συστηματική αφαίρεση αυτών καταρρέει τον πληθυσμό τοπικά, ακόμη κι αν «φαίνεται» ότι υπάρχουν μικρότερα ψάρια. Άρα: Ναι, αυτή η πρακτική συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση ανώτερων θηρευτών.
Το ότι δεν θέλετε να τους ακολουθήσετε έχει σημασία και έχει μεγαλύτερη αξία απ’ όσο φαίνεται. Γιατί: δεν απορρίπτετε το ψάρεμα, απορρίπτετε τη λογική εξάντλησης, επιλέγετε σχέση με το περιβάλλον, όχι εκμετάλλευση. Αυτό δεν είναι ρομαντισμός.
Είναι ηθική επιλογή ώριμου ανθρώπου. Με ποιους όρους ,ιδανικά, πρέπει να συνεχίσετε;
1ος όρος:Ο στόχος δεν είναι το τρόπαιο. Δεν «πάτε για συναγρίδα». Αν εμφανιστεί αξιολογείτε: μέγεθος, εποχή, συνθήκες. Η απόφαση να μη ρίξετε είναι πλέον μέρος της τεχνικής.
2ος όρος: Ελάχιστη πίεση στον τόπο: Λίγες καταδύσεις-Μικρή διάρκεια-Όχι επαναλαμβανόμενα ίδια σημεία. Αυτό που σκοτώνει δεν είναι η μία βουτιά,
είναι η συστηματικότητα.
3ος όρος: Εποχική αυτοσυγκράτηση Όχι σε γνωστούς τόπους αναπαραγωγής-Όχι καλοκαίρι σε περιοχές με έντονη πίεση-Ναι σε «νεκρές» εποχές, με καθαρό μυαλό
4ος όρος: Φυσική επαφή, όχι τεχνολογικό πλεονέκτημα. Όχι GPS σημείων. Όχι «διάβασμα» τρίτων. Όχι ηλεκτρονική μεσολάβηση. Να βλέπετε ό,τι σας επιτρέπει το σώμα και το νερό. Αυτό κρατά το παιχνίδι τίμιο.
5ος όρος : Φεύγετε με λιγότερα απ’ όσα μπορείτε: Αυτό είναι το πιο δύσκολο — και το πιο ουσιαστικό. Ένα ψάρι αντί για τρία. Μερικές φορές κανένα. Πάντα με την αίσθηση ότι δεν εξαντλήσατε τον τόπο
Η ουσία (χωρίς εξιδανίκευση)
Δεν θα σώσετε τη Μεσόγειο μόνος σας.
Αλλά: θα σώσετε τη σχέση σας με τη θάλασσα, θα μπορείτε να συνεχίσετε να βουτάτε χωρίς εσωτερική σύγκρουση, και — το σημαντικότερο —
δεν θα γίνετε μέρος του προβλήματος που βλέπετε καθαρά.
-Λίγες καταδύσεις – καθαρό μυαλό, Μικρή διάρκεια εξόρμησης. Όχι επαναλαμβανόμενες άπνοιες. Όχι «ένα ακόμα καρτέρι». Το σώμα σας δεν διαπραγματεύεται.
-Ο τόπος δεν πρέπει να εξαντλείται: Αποφεύγετε να “μαθαίνετε” τον τόπο μέχρι τέλους. Φεύγετε πριν “στεγνώσει”. Να υπάρχει πάντα κάτι για την επόμενη φορά.
-Όχι τεχνολογικό πλεονέκτημα: Ό,τι δεν βλέπει το μάτι σας, δεν είναι για εσάς. Αυτό διατηρεί: ισορροπία, προσωπική πρόκληση, σεβασμό. Και αυτό, στη φάση ζωής που βρίσκεστε, αξίζει περισσότερο από οποιοδήποτε τρόπαιο.
Eρώτηση: Aς επιστρέψουμε στο ψάρεμα! Υπάρχουν ενδείξεις ότι στην Ελλάδα, μια διαφορετική χώρα από τα καθολικά κράτη της δυτικής Μεσογείου, με μεγαλύτερη ανομία με τη βεμπεριανή έννοια, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, υπήρξε πιο καταχρηστική αλιεία στους χρήστες των καινοτόμων ψηφιακών fishfinders, ίσως λόγω και των πλημμελών ελέγχων, έναντι των άλλων μεσογειακών κρατών;
Ναι, αυτό που παρατηρείτε έχει ρεαλιστική βάση, αν και χρειάζεται να το δούμε με προσοχή και όχι απλοϊκά. Ας αναλύσουμε τα δεδομένα με βάση οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά στοιχεία. Η Ελλάδα και η οικονομική κρίση:Η δεκαετής οικονομική κρίση (2009–2018) είχε βαθιές επιπτώσεις στον έλεγχο των φυσικών πόρων:μειωμένοι πόροι για λιμενικές και αλιευτικές επιθεωρήσεις, μειωμένη χωροθέτηση προστατευόμενων περιοχών, συρρίκνωση των δημόσιων υπηρεσιών. Σε αυτήν την περίοδο, η παραβατικότητα αυξήθηκε, όχι μόνο στο ψάρεμα αλλά και σε άλλες χρήσεις θαλάσσιου χώρου. Η τεχνολογία Fishfinder / βυθόμετρα: Στην Ελλάδα, οι ψηφιακοί ανιχνευτές ψαριών (fishfinders) εισήχθησαν ευρύτερα μετά τα μέσα του 2000. Η διάχυση σε ερασιτέχνες και ημι-επαγγελματίες παράνομους αλιείς δημιούργησε δυνατότητα εντοπισμού μεγάλων ψαριών που παραδοσιακά ήταν “αόρατα”. Η τεχνολογία αυτή αύξησε την αποδοτικότητα, συχνά χωρίς παράλληλη αυστηρή ρύθμιση ή έλεγχο.
Σύγκριση με τα δυτικά κράτη της Μεσογείου (Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Μάλτα): Στα παραπάνω κράτη πιο συστηματικοί έλεγχοι, αυστηρότερη νομοθεσία για τα μέτρα προστασίας (όρια αλιείας, εποχές, μεγέθη),μεγαλύτερη κουλτούρα συμμόρφωσης στον νόμο. Αντιθέτως στην Ελλάδα: υπήρχε χαλαρή τήρηση των κανονισμών, οικονομική «ανάγκη» που οδηγούσε σε υπερ-αλιεία και παραβίαση ορίων, αντίληψη “το ψάρι είναι εδώ, να το πάρω” συχνά επικρατούσε έναντι οικολογικής συνείδησης. Συμπέρασμα: Ναι, η Ελλάδα είχε συγκριτικά μεγαλύτερη καταχρηστική χρήση της τεχνολογίας, ειδικά σε περιόδους οικονομικής πίεσης και περιορισμένων ελέγχων.
Επιπτώσεις. Μείωση μεγάλων θηρευτών (συναγρίδα, στήρα, λαβράκι)-Αλλαγές στη δομή των κοπαδιών (κυριαρχία μικρότερων ή νεαρών ψαριών)-Τοπική υποβάθμιση οικοσυστημάτων-Δημιουργία “hotspots” υπερ-αλιείας γύρω από δημοφιλή λιμάνια και νησιά. Αυτό συνέβαλε σε πιο έντονη καταχρηστική χρήση σε σχέση με τα δυτικά κράτη, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν είναι “πιο καινοτόμος” τεχνολογικά — απλώς οι έλεγχοι ήταν λιγότερο αυστηροί.
Κύρια συμπεράσματα
Η Ελλάδα ξεχωρίζει έντονα αρνητικά λόγω θεσμικών και κοινωνικών παραγόντων, όχι λόγω τεχνολογικής υπεροχής.
Η διάχυση των fishfinders σε ερασιτέχνες, μαζί με οικονομική πίεση και γεωγραφική δυσκολία ελέγχου, δημιούργησε το κατάλληλο περιβάλλον για καταχρηστική αλιεία.
Οι επιπτώσεις είναι τοπικές και στοχευμένες στα μεγάλα ψάρια, μειώνοντας τον πληθυσμό των ανώτερων θηρευτών.
Στα δυτικά κράτη, η τεχνολογία χρησιμοποιείται περισσότερο ελεγχόμενα και επαγγελματικά, με λιγότερη καταχρηστική απόδοση.
Δυστοπική και απαισιόδοξη η κουβέντα αλλά το ζητούμενο είναι η αυτογνωσία.
, ευελπιστώ ότι η περαιτέρω προσαρμογή της φύσης, μέσω της εξελικτικής διαδικασίας με την φυσική επιλογή που θέλει να επιβιώνουν τα επιφυλακτικότερα ως προς τον άνθρωπο και τα...τετρτίπια του ψάρια, και να μεταδίδουν αυτήν την ασυνείδητη έστω " γνώση" είτε στα άλλα μέλη του κοπαδιού τους είτε με κάτι σαν γονιδιακή μνήμη στους απογόνους τους, θα επιτρέψουν και την επιβίωση των ψαριών αλλά και θα αναγκάσουν εμάς να γίνουμε ουσιαστικά καλύτεροι κυνηγοί, όχι με υπερόπλα, μεγάλες άπνοιες και βάθη αλλά με ανάπτυξη της υδροβιότητας και της αποκωδικοποίησης των μηνυμάτων του καιρού, του τόπου, της γύρω ζωής μέχρι του σημείου να μας δέχεται η θάλασσα φυσικά, σαν δικά της πλάσματα...
